Na prawo
Alek, prawo, UP
Mobbing, choć jest zjawiskiem przykrym i frustrującym, stanowi coraz częściej element codzienności wielu ludzi. Spójrzmy na niego od strony prawnej.
Informacji przede wszystkim dostarcza nam Kodeks Pracy.
Art. 94 paragraf drugi stanowi, że:
Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Co oznacza to w praktyce? Chociaż powyższy przepis prawny wydaje się początkowo zrozumiały, warto przedstawić przykłady takich zachowań.
Poprzez te zachowania należy rozumieć np. dręczenie, dokuczanie czy też ogólnie pojęte niedawanie spokoju lub też niepokojenie czymś pracownika.
Może to być:
– rzucanie wyzwisk skierowanych do pracownika (także w obecności innych współpracowników);
– podważanie jego kompetencji poprzez twierdzenie, że jest on nieudolny, czy gorszy;
– wykluczanie go z grupy poprzez unikanie z nim rozmów, gdy cała reszta w niej uczestniczy;
– wykluczanie pracownika ze spotkań;
– wyśmiewanie go w kontekście ogólnym;
itp.
Przykładów jest naprawdę wiele. Należy też pamiętać, że każdy przypadek jest indywidualny i trzeba analizować dane zachowania w sposób jak najbardziej osobisty.
Co robić w przypadku wystąpienia problemów?
Jak stanowi paragraf pierwszy art. 94 Kodeksu Pracy:
Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi.
To znaczy tyle, że w przypadku pojawienia się jakichkolwiek problemów należy pomówić o problemie z pracodawcą, który zobowiązany jest podjąć pewne działania, aby położyć kres mobbingowi, który dotyka jego pracownika. Oczywiście uprzednio może pomóc rozmowa na ten temat z osobą, która dane problemy sprawia.
Do jakich roszczeń ma prawo poszkodowany pracownik i w jakich przypadkach?
Po raz kolejny odniosę się do art. 94 Kodeksu Pracy
§ 3. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
§ 4. Pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.
Wyjaśnię, co można rozumieć poprzez rozstrój zdrowia.
Dobre tłumaczenie zapisane jest na stronie bladlekarza.com, w artykule “Rozstrój zdrowia”, który przedstawia sprawę następująco:
W poszukiwaniach definicji rozstroju zdrowia bardzo istotny pozostaje nadal aktualny wyrok Sądu Najwyższego z 1975 r. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy zdefiniował zarówno uszkodzenie ciała jak i rozstrój zdrowia. Definicja uszkodzenia ciała płynąca z orzecznictwa sądów zdaje się nie stwarzać większych problemów interpretacyjnych. W skrócie, zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego jeśli doszło do pozostawienia fizycznego śladu w tkankach pacjentów, mówimy o uszkodzeniu ciała. Definicja rozstroju zdrowia, zawarta w tym samym wyroku, nie jest już niestety tak precyzyjna. Sąd Najwyższy stwierdził, że „ rozstrojem zdrowia (…) będzie takie oddziaływanie na organizm ludzki, które pociąga za sobą zakłócenie jego funkcji.” W innym wyroku, z dnia 20 marca 2002 r. (sygn. akt V CKN 909/00) Sąd Najwyższy wskazał również, że „przemijający charakter zakłóceń w funkcjonowaniu organizmu nie wyłącza możliwości uznania, że zakłócenia te wywołały rozstrój zdrowia”. Oznacza to, że przyczyny wywołujące rozstrój zdrowia nie muszą mieć charakteru ciągłego.
W przypadku rozstroju zdrowia chodzi o zakłócenie działania poszczególnych układów w organizmie człowieka. Może zatem dojść do zakłóceń w prawidłowym funkcjonowaniu, np. układu immunologicznego, oddechowego czy też pokarmowego. Ponadto, za rozstrój zdrowia uważane jest też wystąpienie u pacjenta choroby psychicznej oraz nerwicy niezależnie od ich postaci.
Ciężko jest jednoznacznie wskazać sytuacje, w których dochodzi do rozstroju zdrowia. Praktyka pokazuje, że może być ich bardzo dużo.
Co w przypadku, gdy mobbing pojawia się od strony samego pracodawcy?
W takim przypadku powinno się złożyć do pracodawcy oficjalne pismo w formie zawiadomienia o mobbingu. Wzory i przykłady bardzo szybko i łatwo odnaleźć można w internecie.
Jeśli i takie działania nie przyniosą oczekiwanych skutków można skontaktować się z organizacjami/instytucjami antymobbingowymi, czy porozumieć się z Inspekcją Pracy. Warto pamiętać, żeby udokumentować mobbing – na przykład zapisywać daty i godziny takich działań i rozmów z innymi pracownikami na ten temat, komu, kiedy pracownik się skarżył i komu, jakie miał objawy po mobbingu, gdzie szukał pomocy. Niestety, często sama słowna deklaracja nie wystarczy, pozycję poszkodowanego znacząco wzmacniają namacalne dowody.
Poniżej linki do kilku organizacji, które mogą nam pomóc w walce z mobbingiem:
http://www.osastowarzyszenie.pl/aktualnosci.html
Nie dajmy się zastraszyć! Pamiętajcie, są ludzie, do których możemy się zwrócić i którzy z chęcią pomogą nam krok po kroku poprawić sytuację życiową.