Pinezki
Maciej Janas, prawo i zarządzanie, UP
Muzyka klasyczna od wieków zachwyca słuchaczy swoją elegancją, głębią emocji i doskonałą techniką wykonawczą. Od początku jej powstania wiele wybitnych dzieł takich kompozytorów jak Fryderyk Chopin, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludvig van Beethoven, Franz Liszt, Claude Debussy, towarzyszy nam do dzisiaj. A niektóre z nich przeszły do kanonu muzyki. Nie bez powodu wiele osób nazywa ją ponadczasową.
Muzyka klasyczna – muzyczny multitool
Muzyka klasyczna dostarcza jednak nie tylko rozrywki — ma również wpływ na inne dziedziny naszego życia, w tym na naukę i koncentrację. Celem tekstu jest przybliżenie problematyki korelacji muzyki klasycznej i produktywności.
Koncentracja
Na początku zdefiniujmy,, czym jest koncentracja.
Zjawisko koncentracji polega na skupieniu uwagi na konkretnej myśli, przedmiocie, zagadnieniu, wydarzeniu, sytuacji lub zjawisku i utrzymywaniu tego skupienia przez pewien czas.
Koncentracja może być wynikiem świadomego działania osoby, która w danym momencie chce rozwiązać problem, wykonać zadanie precyzyjnie, zrozumieć określone zagadnienie itp. Osoba świadomie kieruje swoją uwagę na wybrany zakres informacji lub konkretne myśli. W miarę wzrostu koncentracji na danym bodźcu lub myślach, pojawia się zjawisko wyłączenia percepcji innych zdarzeń i ignorowania ich.
Koncentracja może również wystąpić spontanicznie, bez świadomej woli osoby, podczas percepcji określonego zjawiska lub wykonywania określonej czynności.
W koncentracji pomaga osiągnięcie stanu flow, czyli stanu, w którym osoba jest w 100% skupiona na wykonywanej czynności.
Złoty grall wśród badań naukowych
Problematyka wpływu muzyki klasycznej na naukę rozpala ciekawość naukowców od wielu lat. Dlatego przez ostatnie dekady przeprowadzono liczne badania, sprawdzające tematykę prac. W wielu pracach udowodniono pozytywny wpływ muzyki klasycznej na pracę mózgu poprzez stymulowanie za pomocą różnych dźwięków i harmonii.
Muzyka klasyczna niczym energetyk
Muzyka klasyczna może krótkotrwale pobudzać, zwiększając czujność, co prawdopodobnie przekłada się na lepsze wyniki w zadaniach wymagających wysiłku umysłowego. Niektóre utwory muzyczne, zwłaszcza te zawierające długie frazy largo w utworach barokowych, mogą również obniżać tętno i wprowadzać w stan relaksacji, co poprawia niektóre aspekty pamięci. W tym kontekście można również mówić o efekcie Mozarta, jednak taki stan również trwa krótko.
Efekt Mozarta
Jeżeli mówimy, że muzyka jest „pokarmem dla duszy”, to kompozycje klasyczne są podobne do omega-3, antyoksydantów i odrobiny kofeiny. Podczas badań kontrolowanej grupy badawczej przeprowadzonych w 1993 roku, fizyk i profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego, dr Gordon Shaw zaobserwował wzrost ilorazu inteligencji u swoich studentów po wysłuchaniu sonaty Mozarta. Efekt ten, znany jako „efekt Mozarta”, spotkał się z dużą dawką sceptycyzmu i wątpliwości ze strony ekspertów.
Choć wyniki nie były bezpośrednio związane z podniesieniem ilorazu inteligencji, dr Shaw sądził, że słuchanie Mozarta może być użyteczne do rozruszania tych obszarów mózgu, które są związane z myśleniem abstrakcyjnym.
W jaki sposób muzyka klasyczna wspiera umysł?
W zgodzie z tym, badanie przeprowadzone przez dr. Kevina Labara sugeruje, że muzyka rzeczywiście ma moc poprawy intelektualnej wydajności i funkcji poznawczych, ale nie przez podniesienie ilorazu inteligencji. Co tak naprawdę się dzieje? Uspokajający efekt wywołany przez muzykę klasyczną powoduje uwolnienie dopaminy, co z kolei prowadzi do uczucia przyjemności. Dopamina hamuje także uwalnianie hormonów stresu. Dzięki temu poprawia się dobry nastrój, a co za tym idzie, wzrasta klarowność myślenia — to sprawia, że zadania takie jak pisanie esejów czy nauka stają się znacznie bardziej przyjemne.
Kojące wibracje melodii klasycznej
Ponieważ muzyka klasyczna ma w sobie moc redukowania stresu. Badanie z 2018 roku: „The effect of different types of music on patients’ preoperative anxiety: A randomized controlled trial” (Complement Therapy Clinical Practice 2018), dotyczące wpływu różnych rodzajów muzyki na lęk przed operacją u pacjentów, wykazało, że muzyka klasyczna powoduje spowolnienie tempa serca i oddychania oraz zmniejszenie emocjonalnego stresu. Muzyka klasyczna obniża również poziomy kortyzolu w mózgu, co pomaga zmniejszyć niepokój i obniżyć ciśnienie krwi.
Słuchaj klasyki, bądź skuteczniejszy w nauce
Inne badanie opublikowane w czasopiśmie „Learning and Individual Differences” wykazało, że studenci, którzy słuchali muzyki klasycznej podczas wykładu, osiągali wyższe oceny na egzaminach niż ich rówieśnicy, którzy tego nie robili.
Sprawniejszy mózg i pamięć
Badanie przeprowadzone przez Wydział Genetyki Medycznej Uniwersytetu w Helsinkach w Finlandii pokazuje, że słuchanie zaledwie 20 minut muzyki klasycznej dziennie może wpływać na geny odpowiedzialne za funkcjonowanie mózgu i pamięć. Podczas badania uczestnicy, którzy słuchali muzyki klasycznej, mieli większe szanse na pozytywne rezultaty. Zespół badawczy zanotował wzrost wydzielania dopaminy, funkcji synaptycznych oraz genów związanych z nauką i pamięcią. Dotyczyło to również genu synuclein-alfa (SNCA), który często wiąże się z tym, jak ptaki uczą się śpiewu, co sugeruje ewolucyjne podłoże percepcji dźwięku i pamięci.
Środek antystarzeniowy
W ramach tego samego badania muzyka klasyczna zmniejszała aktywność genów związanych z chorobami neurodegeneracyjnymi. Szczęśliwy mózg to zdrowy mózg, a muzyka klasyczna — szczególnie ta, która wywołuje pozytywne wspomnienia — może zwiększać wydzielanie dopaminy i wspierać połączenia nerwowe w systemie, spowalniając proces starzenia się.
Kolejna zaleta… szybsze zasypianie
Badanie przeprowadzone w 2008 roku przez Instytut Nauk Zachowań Uniwersytetu Semmelweis w Budapeszcie wykazało, że muzyka klasyczna wywoływała u studentów borykających się z zaburzeniami snu głęboki sen — wszystko dlatego, że muzyka zmniejszała aktywność współczulnego układu nerwowego, co zmniejsza niepokój i obniża ciśnienie krwi, pomagając przy tym zasnąć.
Ostatnia zwrotka
Warto jednak pamiętać, że wpływ muzyki na koncentrację może być różny dla różnych osób. Niektórzy mogą preferować całkowitą ciszę podczas nauki, podczas gdy innym muzyka klasyczna może pomóc w osiągnięciu lepszych wyników. Ważne jest, aby słuchać swojego ciała i umysłu oraz eksperymentować, aby znaleźć to, co najlepiej działa na nas samych.
Ostatnia wariacja
Przewagą muzyki klasycznej nad innymi popularnymi gatunkami muzycznymi jest jej spokojniejszy, bardziej kojący rytm. Mózg może wtedy przetwarzać mniejszą ilością bodźców jednocześnie, przez co się nie przeciąży. A to wpłynie na bardziej spokojne samopoczucie.
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzyka_poważna
https://pl.wikipedia.org/wiki/Koncentracja_(psychologia)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Efekt_Mozarta
https://www.mpg.de/12689989/classical-music-how-reading-influences-our-hearing-enjoyment
https://en.wikipedia.org/wiki/Flow_(psychology)
ChatGPT